Hvaða pappír eða strigi hentar þér?
Rétti flöturinn getur skipt öllu máli. Hér lærirðu muninn á pappírsgerðum og striga, hvað gsm þýðir, hvaða áferð hentar hvaða miðli og hvernig á að forðast að pappírinn bylgjist.
Tegundir pappírs og striga
Hver flötur er hannaður fyrir ákveðna miðla. Hér er yfirlit yfir helstu tegundir og hvað þær henta best.
| Tegund | Hentar í | Ráð |
|---|---|---|
| Vatnslitapappír | Vatnslitir, blek, gouache | Þolir bleytu án þess að bylgjast — 300 gsm er staðalþyngd. |
| Teiknipappír | Blýantur, kol, pastel, tússlitir | Slétt til meðalgróf áferð — 120–160 gsm hentar flestum þurrum miðlum. |
| Akrýl-/olíustrigi | Akrýl- og olíumálning | Grunnaður (gesso) strigi tilbúinn til notkunar — spjaldstrigi fyrir æfingar, rammastrigi fyrir verk. |
| Blandaður miðill (mixed media) | Blanda af blautum og þurrum miðlum | Þykkur og fjölhæfur — þolir bæði vatnsliti, akrýl, blek og blýant. |
| Marker-/tússpappír | Alkóhól- og vatnstússlitir | Húðaður svo blekið smitast ekki í gegn eða út til hliðanna. |
| Skissubók | Daglegar æfingar og hugmyndir | Meðalþyngd fyrir blandaða notkun — fullkomin til að æfa sig án þrýstings. |
Hvaða þyngd fyrir hvaða miðil?
Vatnslitir
300 gsm (140 lb) eða meira. Þynnri pappír bylgjast við bleytu. Teygðu léttari pappír eða notaðu blokk.
Blýantur og teikning
120–160 gsm. Nógu þykkur til að þola strokleður og endurteknar línur án þess að rifna.
Alkóhólblek
Húðaður marker-pappír eða Yupo. Órgljúpur flötur svo blekið flæðir og blandast á yfirborðinu.
Akrýl á pappír
250 gsm eða þykkari / mixed media. Akrýl er þungt og blautt — of þunnur pappír bylgjast og rifnar.
Pastel og kol
Áferðarpappír (grófur). Grófa áferðin grípur litarduftið og heldur mörgum lögum.
Svona velurðu réttan flöt
- 1
Veldu eftir miðli
Byrjaðu á að ákveða hvaða miðil þú notar. Blautir miðlar (vatnslitir, akrýl) þurfa þykkan flöt, þurrir miðlar (blýantur, pastel) þurfa rétta áferð. Það ræður öllu um val á pappír eða striga.
- 2
Athugaðu þyngdina (gsm)
Þyngd pappírs er mæld í grömmum á fermetra (gsm). Því hærri tala, því þykkari og sterkari pappír. Fyrir vatnsliti veldu 300 gsm, fyrir teikningu 120–160 gsm.
- 3
Veldu áferð
Vatnslitapappír kemur í þremur áferðum: hot press (sléttur), cold press (meðalgrófur, vinsælastur) og rough (grófur). Sléttur hentar smáatriðum, grófur gefur áferð og karakter.
- 4
Veldu stærð og snið
Byrjendur ættu að velja A4 eða A3 blokk til að æfa sig. Fyrir strigann veldu spjaldstriga í æfingar og rammastriga fyrir verk sem á að hengja upp.
Hvað hentar hvaða verkefni?
Vatnslitamálun
300 gsm cold press vatnslitapappír er gullstaðallinn — þolir bleytu, gefur fallega áferð og bylgjast ekki. Blokk með límdum brúnum heldur pappírnum sléttum.
Akrýl og olía á striga
Grunnaður strigi er tilbúinn til notkunar beint úr pakkanum. Spjaldstrigi er ódýr í æfingar, rammastrigi glæsilegur fyrir fullunnin verk.
Teikning og skissur
Meðalþungur teiknipappír og skissubækur eru fullkomnar til daglegra æfinga — nógu sterkar fyrir blýant, kol og létta tússliti.
Alkóhólblek
Húðaður marker-pappír eða Yupo-plastpappír lætur alkóhólblek flæða og blandast fallega á yfirborðinu í stað þess að soga það í sig.
Blandaður miðill
Mixed media pappír þolir bæði blauta og þurra miðla í sama verki — tilvalinn fyrir tilraunir og journaling.
Pastel og kol
Grófur áferðarpappír grípur litarduftið og heldur mörgum lögum án þess að mettast — nauðsynlegur fyrir mjúka pastelvinnu.
Geymsla og meðhöndlun
Geymdu pappír flatan á þurrum stað, fjarri raka og beinu sólarljósi sem getur gulnað hann. Haltu um brúnir pappírsins svo fita af höndum smitist ekki á yfirborðið. Sýrulaus (acid-free) pappír gulnar ekki með tímanum og er best fyrir verk sem eiga að endast.
Algengar spurningar
Hvað þýðir gsm á pappír?
GSM stendur fyrir grömm á fermetra og segir til um þyngd og þykkt pappírsins. Því hærri talan, því þykkari og sterkari er pappírinn. Venjulegur prentpappír er um 80 gsm, teiknipappír 120–160 gsm og vatnslitapappír 300 gsm eða meira.
Hver er munurinn á cold press og hot press vatnslitapappír?
Cold press hefur meðalgrófa áferð, er vinsælastur og hentar flestum — áferðin gefur karakter og grípur litinn vel. Hot press er sléttur og hentar fínum smáatriðum og pennavinnu. Rough er grófastur og gefur mesta áferð. Byrjendur ættu að velja cold press.
Þarf ég að grunna striga áður en ég mála?
Flestir strigar sem seldir eru í dag eru þegar grunnaðir með gesso og tilbúnir til notkunar beint úr pakkanum, bæði fyrir akrýl og olíu. Ef þú vilt sléttara yfirborð eða sérstaka áferð geturðu bætt við einu til tveimur lögum af gesso.
Af hverju bylgjast vatnslitapappírinn minn?
Þunnur pappír bylgjast þegar hann drekkur í sig vatn. Notaðu þykkari pappír (300 gsm), vatnslitablokk með límdum brúnum, eða teygðu pappírinn (bleyttu hann og festu á bretti) áður en þú byrjar. Það heldur honum sléttum meðan þú málar.
Eruð þið með sendingu?
Já, við sendum um allt land og sendingin er ókeypis þegar pantað er fyrir 15.000 kr eða meira. Einnig er hægt að sækja í verslun okkar að Einhellu 11, 221 Hafnarfirði.