Hvaða pensill hentar þér?
Ekki viss hvaða pensil á að velja? Hér er allt sem þú þarft að vita: lögun, stærðir, trefjar, hvaða pensill hentar hvaða miðli og hvernig á að hirða um penslana svo þeir endist.
Lögun pensla
Lögun pensilsins ákvarðar hvernig straukinn lítur út og hvað hann hentar í.
| Lögun | Hentar í | Ráð |
|---|---|---|
| Flattur (flat) | Breiðir straukar, fylla fleti, bein brún | Fjölhæfasti pensilinn — frábær til að byrja með. |
| Rúnnaður (round) | Línur, smáatriði, letur, útlínur | Allra algengasta lögunin og nauðsynleg í hverju penslasetti. |
| Kattenmugg (filbert) | Mjúk, blönduð brún — blóm, andlit, landslag | Blanda af flötum og rúnuðum — gefur mjúkan, náttúrulegan strauk. |
| Fínn oddur (liner/detail) | Fínar línur, smáatriði, augnhár, greinar | Langur, grannur oddur fyrir nákvæmnisverk. |
| Svampapensill (mop) | Vatnslitablöndun, bleyting, mjúk ský | Draga mikið vatn og lit — frábær í vatnslitamálun. |
| Flatur skáhallaður (angle) | Nákvæm brún, lauf, skyggingar | Skáhalli gefur bæði breiðan strauk og fínan odd eftir horni. |
Hvaða trefjar fyrir hvaða miðil?
Vatnslitir
Mjúkar trefjar — samúr, geit, tilbúnar. Pensill þarf að halda vatni vel og gefa jafnan, flæðandi strauk.
Akrýl
Tilbúnar (synthetic) — polyester, taklon. Tilbúnar trefjar þola strangan hreinsun og endurtekna notkun með vatni og akrýl.
Olíumálning
Náttúrulegar svinaburstir eða stífar tilbúnar. Stífar trefjar ráða við þykka, seiga olíumálningu og halda formi.
Gouache
Mjúkar tilbúnar eða blöndun. Svipað og vatnslitir en pensillinn þarf að ráða við þykkari lag.
Taumálning
Mjúkar tilbúnar eða svampar. Fínar tilbúnar trefjar gefa jafna umferð á efni.
Svona velurðu rétta pensla
- 1
Veldu miðil
Byrjaðu á að ákveða hvaða miðil þú notar (vatnslitir, akrýl, olía). Það ákvarðar hvaða trefjategund hentar best — mjúkar trefjar fyrir vatnsliti, stífari tilbúnar eða náttúrulegar fyrir akrýl og olíu.
- 2
Veldu lögun
Flatir penslar fylla fleti, rúnnaðir gefa línur og smáatriði, filbert blendar. Byrjendur geta byrjað á einu setti með 4–6 lögunum í mismunandi stærðum.
- 3
Veldu stærð
Stærðir eru númeraðar — lægri tölur eru grannari. Stærð 2–4 fyrir smáatriði, 6–8 fyrir almennt, 10–14 fyrir stóra fleti. Hafa alltaf a.m.k. eitt grannt og eitt breitt.
- 4
Hirtu um penslana
Skolaðu strax eftir notkun — aldrei láta lit þorna í penslinum. Vatnslitir: skolaðu í hreinu vatni. Akrýl: skolaðu áður en málningin þornar. Olía: þvoðu í turpentínu eða penslaþvotti, síðan í sápu og vatni. Geymdu með bursti upp í glasi.
Hvað er hægt að gera með penslum?
Vatnslitamálun
Mjúkir vatnslitapenslar halda vatni og gefa flæðandi, gagnsæja strauka — samúrpenslar eru draumapenslarnir en góðar tilbúnar trefjar henta líka vel.
Akrýlmálun á striga
Tilbúnir penslar þola endurtekna notkun með akrýl og eru auðveldari í umhirðu en náttúrulegar trefjar.
Olíumálun
Stífar svinaburstir eða tilbúnar trefjar ráða við þykka, seiga olíumálningu og gefa áferð sem margir olíumálarar kunna vel.
Fínsmíði og smáatriði
Grannir liner- og detail-penslar eru nauðsynlegir til að mála augnhár, greinar, mústur og fínar línur.
Barnafóndur
Ódýr sett af tilbúnum penslum eru fullkomin til að byrja — auðveld í hreinsun og nógu sterk til að þola barnahandföng.
Taumálning á fatnað
Mjúkir tilbúnir penslar og svampapenslar gefa jafnan strauk á efni — frábærir til að mála mynstur og myndir á boli og tuskupoka.
Umhirða og geymsla
Skolaðu pensla strax eftir notkun — aldrei láta lit þorna í penslinum. Geymdu með burstinni upp í glasi eða penslahaldara. Forðastu að setja pensla í vatn með burstinni niður — það eyðileggur lögunina. Góð umhirða framlengir líftíma penslanna verulega.
Algengar spurningar
Hvaða penslar henta byrjendum best?
Við mælum með setti af 4–6 tilbúnum (synthetic) penslum í mismunandi stærðum og lögunum — flattur, rúnnaður, filbert og fínn oddur. Tilbúnir penslar henta í flesta miðla (vatnslit, akrýl) og eru ódýrari en náttúrulegar trefjar. Princeton og Mont Marte bjóða upp á frábær byrjendasett.
Er munur á dýrum og ódýrum penslum?
Já — dýrari penslar (t.d. úr samúr eða kolönsku) halda vatni og lit betur, gefa jafnari strauk og endast lengur. En góðir tilbúnir penslar (t.d. Princeton Velvetouch) eru frábærir og mun ódýrari. Byrjendur ná langt með miðverðs tilbúnum penslum.
Hvernig hreinsa ég penslana eftir notkun?
Vatnslitir og akrýl: skolaðu strax í hreinu vatni þar til ekkert kemur af. Akrýl þornar hratt og er ómögulegt að fjarlægja eftir herðingu. Olíumálning: skolaðu fyrst í turpentínu eða penslaþvotti, síðan í mildum sápu og vatni. Strjúktu penslinum út og geymdu hann með burstinni upp.
Hentar sami pensillinn í vatnsliti og akrýl?
Já, tilbúnir (synthetic) penslar henta í bæði. Náttúrulegir samúr- eða geitarpenslar eru hins vegar aðallega fyrir vatnsliti — akrýl getur skemmt þá. Ef þú mállar í fleiri en einum miðli er tilbúið penslasett fjölhæfasti valkosturinn.
Eruð þið með sendingu?
Já, við sendum um allt land og sendingin er ókeypis þegar pantað er fyrir 15.000 kr eða meira. Einnig er hægt að sækja í verslun okkar að Einhellu 11, 221 Hafnarfirði.
